Zvonačka Banja – prirodno lekoviti raj
Piše i fotografiše: Ana Stojković
Zvonačka Banja od Aleksinca udaljena je 134 kilometara. Ime je dobila po selu Zvonce u čijoj blizini se nalazi.
Jugoistočna Srbija prepuna je prirodnih lepota, a jedna od njih je i klisura reke Jerme koja je zakonom zaštićena. Kroz klisuru smo prošli na putu ka Zvonačkoj Banji. Negde u klisuri može se videti i gnezdo surog orla.
U popodnevnim satima stigli smo do apartmana koji se nalazi na putu ka selu Zvonce. Na samo pet minuta hoda prostire se veliki bazen ispunjen lekovitom vodom. Zvonačka Banja je prirodno lečilište, prvenstveno namenjeno za lečenje nervnih bolesti, reume, kičmenog stuba, bolesti lokomotornog aparata, upalne promene na očima i klimakteričnih tegoba.
Banja je smeštena u neposrednoj blizini granice sa Bugarskom, na jednom području koje je ispunjeno pravim prirodnim čudesima. U okolini Banje nalazi se greben od titonskog krečnjaka Asenovo Kale koji se prostire na 1032. metara nadmorske visine i krečnjački vrh Staža (1071. metar nadmorske visine).
Izvor lekovite vode pod nazivom ,,Slonovo Dupe” nalazi se na samo nekoliko kilometara od Zvonačke banje i kažu da je dobar za bolesti očiju. Do izvora je potrebno hodati u patikama, jer put do njega podrazumeva spuštanje niz hridinu koja je urasla biljnom vegetacijom. Mesto je prirodni rezervat prirode zaštićen zakonom, jer se u njemu nalaze retke vrste ptica, zmija, žaba, vidra i daždevnjaka.
Čist vazduh kao i prirodne lepote kojima smo bili okruženi daju osećaj relaksiranosti i znatiželje za istraživanjem. Svež vazduh tokom noći milovao je naša lica koji je na ovih nesnosnih 40 stepeni u gradu svima nama bio i te kako neophodan.
Zvonačka Banja nalazi se na 630 metara nadmorske visine i ubraja se u najviše banje naše zemlje. Banja je specifična i po ruži vetrova koja se ovde nalazi. Ona je zbog svih ovih karakteristika pored banjskog lečilišta proglašena i klimatsko – vazdušnim lečilištem.
Zvonačka Banja je nastala zahvaljujući taloženju bigra iz banjske termo-mineralne vode koja je izuzetno bogata kalcijum-karbonatom. Poznato je da su lekoviti potencijali ovih prostora bili poznati čak i starim Rimljanima, jer su u toku građevinskih radova (1903. godine) otkriveni ostaci rimskog bazena kao i metalni novčići. Nisu samo Rimljani uživali u ovim lekovitim izvorima. Na području Zvonačke Banje to je nastavio da radi i naš narod sve do današnjih dana. Izgrađivanje, uređenje, razvoj banje bio je uvek u direktnoj vezi sa razvijenim rudarstvom u okolini ovog mesta. Prva značajna uređenja Zvonačke Banje odigrala su se davne 1912. godine.
Vasil Milošev, penzioner, bivše vojno lice, koga sam upoznala u Zvonačkoj Banji kaže za Zooncoolion da je Zvonačka Banja, zapravo, Rimska Banja jer potiče još iz doba Rimljana.
Vasil Milošev
,,Trgovci iz Dubrovačke Republika i Istanbula prolazili su kroz banju jer se ovde nalazio trgovački put. Prolazili bi kroz Asenovo Kale, a konje sa tovarom uvodili bi u bedem. Onda bi dolazili u Banju da se kupaju. Iznad bazena nalaze se i dva rimska kupatila. Pre 20 -tak godina meštani su napravili četvrtasta kupatila preko okruglih koja su tipična za rimsku arhitekturu” – dodaje Vasil.
Iznad bazena koji je okružen šumom gde sam i razgovarala sa Vasilom nalazi se ruinirani hotel ,,Mir.”
Hotel ,,Mir”
U prirodnom ambijentu šume i bazena slika ovog hotela je potpuno uznemiravajuća.
Vasil kaže da je hotel završen 1985. godine, ali nekoliko godina nije dobio upotrebnu dozvolu.
,,Kada je dobio upotrebnu dozvolu, radio je do neke 2005. godine dok ga u svoje ruke nije uzeo neki lokalni mafijaš. On je iznajmio hotel na 2-3 godine i kako nisu hteli da mu produže upotrebnu dozvolu potpuno je slomio hotel. Našao je vezu da uzme građevinsku dozvolu za doradu. Država mu nije dozvolila da hotel obnovi. On je onda tužio državu i dobio je na sudu. Od tada je hotel ruiniran. Bilo je reči da se on proda” – priča Vasil.
Zanimljivo je da je ruina ovog hotela sa apokaliptičnim prizorima porušenih zidova, poskidanih prozora, vrata i demontiranim instalacijama poslužila Nikoli Vranjkoviću kao scenografija za spot ,,Arsenije.” Na albumu ,,Teorija zavere” Nikole Vranjkovića našle su se samo četiri pesme među kojima je i pesma pod nazivom, ,,Arsenije.” Album je izašao u oktobru prošle godine.
Na moje pitanje šta se može videti od lokaliteta još, on Vasil dodaje da se na osam km nalazi i Manastir Poganovo.
Manastir Poganovo
Manastir Poganovo smešten je na levoj obali reke Jerme u blizini sela Poganovo. Stari naziv mesta kao i manastira bio je ,,Dobroševo.”
Inače, manastir pripada Eparhiji niškoj Srpske pravoslavne crkve i predstavlja nepokretno kulturno dobro kao spomenik kulture od velikog značaja.
Bugari su za vreme Drugog svetskog rata opljačkali manastir Poganovo i odneli ikonostas iz 1620. godine sa čudotvornom ikonom Bogorodice. Ikona je sačuvana i nalazi se u Sofijskom Narodnom muzeju.
Manastir je podignut krajem 14. veka (1395. godine). Osnovao ga je i podigao srpski plemić Konstantin Dejanović Dragaš, sestrić cara Dušana i posvetio Sv. Jovanu Bogoslovu.
Manastir Presvete Bogorodice Sukovo
U povratku, svratili smo i do Manastira Presvete Bogorodice Sukovo. Na desnoj obali reke Jerme, 18 km od Pirota, pod brdom je smešten manastirski kompleks koji obrazuju crkva, neveliko manastirsko groblje neposredno uz nju, veliki, nekada reprezentativan spratni konak severoistočno od crkve i manji konak u kome je smeštena zimska kapela. Novoizgrađeni konak i nekoliko ekonomskih zgrada formiraju skupinu na južnom prilazu crkve.
Leave a Reply