Piše i Fotografiše : Ana Stojković
Slika,, Ostrvo ljubavi” uramljena u pozlati, prostirala se duž desnog zida Galerije savremene likovne umetnosti u Nišu. Jak kolorit i ekspresivni potezi bojom odaju impresivan pejzaž zagasito plave boje.
Muškarac i žena prikazani na slici simboli su muškog i ženskog principa. Slikajući vodu kao jedan od elemenata početka stvaranja sveta, a groblje u gornjem delu slike kao kraj, Nadežda ciljano zaokružava početak i kraj čovekog života. Esencija erotske privlačnosti dvoje ljubavnika začeta u pećini, koja iako simbol tame, u Nadeždinom simboličkom periodu slikarstva, najverovatnije predstavlja matericu. Onu u kojoj se kao kristali pojavljuju i drugi ljudi koji će u zajedničkom ljubavnom zanosu stvoriti novu kosmogoniju i fantaziju života. Materijalizovani kroz Nadeždine četkice oni predstavljaju simbole ljubavi i zavođenja. Paralelnost simbola od materice do ljubavne esencije dovode gledaoca do paralelnih univerzuma početka i kraja. Nadežda tamnoplavom bojom nedvosmisleno ukazuje na mogućnost beskraja kako u ljubavi tako i u beskonačnim mogućnostima samog života, začetak kao plod, a groblje kao konačno ishodište svake rođene individue. Ona nas poziva da gledajući ovu sliku razmislimo šta je najbitnije u životu. Da li je to eros od kog sve počinje ili tanatos koga večito prati bol i tuga. Nadežda nas skrivenom simbolikom ogromne pećine podseća da se upravo u tom zagasitom, tajnovitom delu prirodnog izvora zemljine kore, dešava rađanje baš kao što i materica sutradan iznedri novi život.
U različitim analizama Nadeždinog simboličkog perioda, konceptualne i formalne osnove slikarstva koje je umetnica stekla u Minhenu, poimane su kao ogledalo širih umetničkih stremljenja složene minhenske kulture, a iscrpna istraživanja slikarskog opusa iz minhenskog školovanja ističu se simbolizmom u likovnom opusu Nadežde Petrović.
Na ostalim slikama koje su bile izložene u Galeriji Savremene umetnosti u Nišu bilo je moguće videti još ,,četiri” Nadežde. Ova začetnica moderne u srpskom slikarstvu javnosti je poznata kroz četiri faze slikarskog stvaralaštva: minhensku, srbijansku, parišku i ratnu.
,
Od potpunog realizma na kojima su prikazani portreti različitih ličnosti iz Nadeždinog života, urađenih u impresionističkom stilu, Nadeždine slike nas vode i kroz avangardni svet kolorita definisan različitim spektrom boja na njenim mostovima. Na slikama Gračanice i mostova primetna je nacionalna funkcija Nadeždine umetnosti.
Centralno mesto u Galeriji zauzeo je njen autoportret iz 1907. godine. U interpretaciji autoportreta bitna je i Nadeždina uloga kao javne ličnosti u prilikama u kojima je delovala. Slikarka, osnivačica Kola srpskih sestara, bolničarka u Balkanskim ratovima, likovna kritičarka, Nadežda sebe slika u plavom okovratniku sa visoko uzdignutom punđom, lica skoro nedefinisanog, možda baš zbog svih uloga koje je preuzela tokom života. Dominantno žuta boja skoro pa zlatna, obasjava Nadeždino lice, baš kao i Sunce koje daje svetlost i život koloritu fotosinteze. Ovo je portret svetice koja umesto oreola ima jak svetlosni izraz oko Nadeždinog lica.
Njen revolucionarni i fantastični duh simbolički je prikazan kroz zlatne tonove, a status plavom bojom koja odlikuje aristokratiju.
Nadežda je u javnom životu nastupala sa punom svešću o nacionalnim i socijalnim pretpostavkama svog umetničkog poziva. Njen javni imidž ogledao se u isticanju tih pretpostavki u stilu odevanja u njenom stavu energične i neustrašive slikarke.
Ona je prema opažanjima kritičara bila otvorena i izrazito ekstrovertna ličnost, predana i posvećena kako svojoj umetnosti tako i nacionalnom radu.
