Tekst i Foto: Ana Stojković
U Galeriji Sinanoga, izložbenom prostoru niškog Narodnog muzeja, otvorena je izložba jedne od najpoznatijih srpskih slikarki 20.veka, Milene Pavlović Barili. Svakog radnog dana osim ponedeljka, posetioci će moći da pogledaju preko tridesetak Mileninih radova kao i njene modne kreacije u periodu od 12 do 19 sati. Galerija je otvorena i vikendima za posetioce, a izložba koja je otvorena prvog septembra trajaće sve do kraja ovog meseca.
Rani slikarski radovi Milene Pavlović Barili iz faze racionalizma do kasnijeg perioda njenog stvaralaštva na kojem dominira nadrealizam, poređani su na dva nivoa u izložbenom prostoru niškog Narodnog muzeja. Izložba predstavlja presek Mileninog umetničkog opusa od 1924 do 1945.godine na kojoj je moguće videti portrete najmilijih članova porodice urađenih uljem, portret njene majke Danice, portrete prijatelja do grafika, pejzaža kao i modnih ilustracija koje je ova požarevljnka uradila kao ilustrator u modnom časopisu Vogue. Autoportret, i svakako jedna od njenih najpoznatijih slika ,,Devojka sa velom“ iz 1939.godine, izložen je u samom centru Galerije a oko njega se nalaze i njene modne kreacije koje odišu ekstravagantnim stilom iz perioda tridesetih godina dvadesetog veka. Na samom ulazu u Galeriju moguće je kupiti i knjigu njenih pesama po ceni od 700 dinara, kao i njenu biografiju po ceni od 1000 dinara.
Milena Pavlović Barili rodila se u Požarevcu 9.novembra 1909. godine a umrla u Njujorku 6.marta 1945. Od 1932.godine živi i radi u Parizu, a od 1939 i u SAD gde prerano i umire u 36.godini od srčanog udara. Smatra se jednom od najeminentnijih srpskih slikarki 20.veka.
Interes za slikarski rad pokazala je vrlo mlada kada je sa samo pet godina naslikala egzotične cvetove kao i kompoziciju sa jarićima obučenim u haljinice. Već na samom početku njenog slikarskog rada dominiraju ljudski portreti, dok su pejzaž, mrtva priroda i slični motivi korišćeni kao pozadina u kompozicijama u kojima dominira ljudski lik. Kroz celo njeno stvaralašto dominiraju bajkovitost, usamljenost i seta. Naklonjena je ilustraciji i dekorativnosti što se na izložbi može i videti.
Već posle prve samostalne izložbe u Parizu, u proleće 1932.godine, njen slikarski talenat je zapažen u umetničkim krugovima Pariza. Eminentni umetnici tog doba u njenom radu prepoznaju pravac mekog metafizičkog slikarstva, a Žan Kasu joj piše predgovor za katalog. Njenim slikarstvom očarani su Pol Valeri, Andre Lot kao i mnogi drugi. Njen otac je najverovatnje najzaslužniji za pojavljivanje Milene na Pariskoj slikarskoj sceni, jer su njegova umetnička interesovanja kao i kretanje u krugu pariskih boema doveli do naglog otkrivanja i samostalnosti slikarskog umeće mlade Milene. Bez njegove pomoći najverovanije ne bi bila moguća velika izlagačka aktivnost Milene tokom prvih godina života i rada u Parizu.
U odnosu na sve druge naše slikare iz tog doba, Milena je bila izvan i iznad glavnih i razvojnih tokova jugoslovenskog slikarstva, ukalupljenog u stereotip evropske umetnosti tridesetih godina, posebno Pariske škole. Usled dugog boravka i smrti u inostranstvu, dugo je bila zaboravljena
u Srbiji, sve dok njeno delo domaćoj javnosti nije otkrio Miodrag. B Protić, 50 godina dvadestog veka, tekstom u NIN-u. Nakon toga usledila je i njena izložba u Galeriji ULUS-a.
Milena Pavlović Barili za života je uradila preko 300 slikarskih radova, kao i skica i grafika.Njena dela čuvaju se u Galeriji Milena Pavlović Barili u Požarevcu, Muzeju savremene umetnosti i Narodnom muzeju u Beogradu, kao i u mnogim svetskim muzejima i zbirkama. Milenina dela su u organizaciji Milene Pavlović Barili iz Požarevca, izlagana u mnogim evropskim gradovima: Briselu, Parmi, Parizu, Bukureštu, Bratislavi, Pragu, Brnu, Skoplju i Zagrebu kao i u mnogim gradovima u Srbiji među kojima je izložba održana u Galeriji Srpske akademije i nauka u Beogradu.
Prvu samostalnu izložbu, Milena je otvorila 16.decembra 1928.godine u Novinarskom domu na Obilićevom vencu u Beogradu, gde se predstavila sa 120 radova nastalih tokom školovanja u Beogradu i Minhenu. Kritika je Mileni predviđala sjajnu umetničku budućnost.
Tako je i bilo kada je nakon samo mesec dana boravka u Nju Jorku počela da radi kao ilustrator za modni časopis ,,Vogue“ gde njene ilustracije postižu značajan uspeh, a ubrzo u istom časopisu dobija i ugovor o stalnoj saradnji. Zahvaljujući tom uspehu ona proširuje svoj rad na komercijalnom dizajnu sarađujući sa različitim časopisima i žurnalima kao što su modni magazin Harpers Bazar radeći naslovne strane, dizajn odeće i obuće, i reklame za tekstilnu industriju.
Prve godine u Americi su bile posebno teške za Milenu, naročito 1940. kada ima vidne probleme sa srcem, sudeći po prepiskama sa svojom majkom, a verovatno i srčani udar. Ovoliki komercijalni uspeh je jako okupira te sledeću samostalnu izložbu organzuje tek početkom 1943. godine u Njujorku a potom i u Vašingtonu, gde upoznaje svog budućeg muža, mladog oficira avijacije, Roberta Tomasa Astora Goselinga.
U martu 1945. ovaj bračni par se seli za Njujork. Uveče, petog marta Barili i Goseling odlaze u restoran da proslave preseljenje.Vraćajući se dosta kasno sa proslave, Milena ostavlja cedulju sobarici da je probudi u 10 sati. Međutim, Milena nije dočekala to jutro. U svom stanu u Njujorku, Milena je umrla od srčanog udara 6.marta.1945.godine.
U znak zahvalnosti i sećanje na čuvenu i rano umrlu slikarku, u Požarevcu je 24.juna 1962.godine, pod krovom stare porodične kuće Pavlovića, otvorena Galerija Milene Pavlović Barili. Inicijator je slikarkina majka Danica Pavlović Barili, koja je odlučila da imovinu od svojih roditelja i umetnički fond svoje preminule ćerke daruje srpskom narodu i da se ova zaostavština sačuva kao celina.
Ukoliko želite da pomognete u radu ovog portala možete donirati na sledeće brojeve žiro računa:
Dinarski: OTP Banka 9891137003896720
Devizni: OTP Banka 5354815101112201
325930070548544149
Ili uplatama na paypal: ana.t.stojkovic@gmail.com
Hvala
https://www.zazzle.com/zooncoolion_cofee_mug-256608797490822378
