Džoni Keš – Čovek u crnom
Piše: Ana Stojković
Slika: Aleksa Tokić
Džon R. Keš (rođen J. R. Keš; 26. februar 1932 — 12. septembar 2003) je bio američki pevač i tekstopisac kantri muzike. Bio je poznat po svom dubokom, mirnom bas-baritonskom glasu i karakterističnom zvuku njegovog pratećeg benda iz Tennessee Three koji karakterišu ritmovi gitare poput voza, buntovnost u kombinaciji sa sve mračnijim ponašanjem i skromnim držanjem, besplatni zatvorski koncerti kao i zaštitni znak potpuno crne scenske garderobe koja mu je donela nadimak „Čovek u crnom“.
Veliki opus Kešove muzike sadržao je teme tuge, moralne nevolje i iskupljenja, posebno u kasnijim fazama njegove karijere. Rođen u porodici siromašnih farmera pamuka u Kingslendu, Arkanzas, Keš je postao slavan sredinom 1950-ih na rastućoj rockabili sceni u Memfisu, u državi Tenesi, posle četiri godine u vazduhoplovstvu. Tradicionalno je započeo svoje koncerte jednostavnim predstavljanjem, “Hello, I’m Johnni Cash”, nakon čega je usledila “Folsom Prison Blues”, jedna od njegovih prepoznatljivih pesama. Ostale poznate pesme uključuju “I Walk the Line”, “Ring of Fire”, “Get Rhithm” i “Man in Black”. Takođe je snimio humoristične numere poput “One Piece at a Time” i “A Boy named Sue”, duet sa njegovom budućom suprugom Džun pod nazivom “Jackson” (praćen mnogim daljim duetima nakon njihovog venčanja), i železničke pesme kao što su”Hei , Porter“, „Orange Blossom Special“ i „Rock Island Line“. U poslednjoj fazi svoje karijere obrađivao je pesme savremenih rok umetnika; među njegovim najzapaženijim obradama bile su “Hurt” Nine Inch Nails, “Rusti Cage” Soundgardena i “Personal Jesus” Depeche Mode-a.
Keš je jedan od najprodavanijih muzičkih umetnika svih vremena, prodavši više od 90 miliona ploča širom sveta. Njegova muzika obuhvata žanrove kantri, rokenrol, rokabili, bluz, folk i gospel zvukove. Ovaj crossover apel mu je doneo retku čast da bude primljen u Kuću slavnih kantri muzike, rokenrola i gospel muzike. Njegova muzička karijera je dramatizovana u biografskom filmu ,,Walk the Line” iz 2005. godine, u kojem je Keša tumačio Hoakin Feniks.
Do ranih 1970-ih, Keš je uspostavio svoj imidž u javnosti kao “Čovek u crnom”. Redovno je nastupao u potpuno crnim odelima sa dugim, crnim kaputom do kolena. Ova odeća je stajala u suprotnosti sa odelima od kamenčića i kaubojskim čizmama koje su nosili većina glavnih muzičara na seoskim nastupima njegovog vremena.
Keš je rekao da je nosio sve crno u ime siromašnih i gladnih „zatvorenika koji su dugo platili za svoj zločin“ i onih koje su izdale godine ili droga. Dodao je: „S obzirom da je rat u Vijetnamu bio tako bolan u mom umu kao što je bio u većini drugih Amerikanaca, nosio sam ga ‘u žalosti’ za životima koji su mogli biti’… Osim što je Vijetnamski rat gotov, ja ne vidim mnogo razloga da promenim svoj stav… Stari su i dalje zanemareni, siromašni su i dalje siromašni, mladi još uvek umiru pre vremena, a mi ne činimo mnogo poteza da stvari ispravimo.
U početku su on i njegov bend nosili crne košulje jer je to bila jedina odgovarajuća boja koju su imali među raznim odevnim predmetima. Nosio je druge boje na sceni na početku svoje karijere, ali je tvrdio da voli da nosi crno i na sceni i van nje. Izjavio je da je, osim političkih razloga, jednostavno volio crnu kao svoju boju na sceni. Zastarelu zimsku plavu uniformu američke mornarice mornari su nazivali „Johnni Cashes“, pošto su košulja, kravata i pantalone uniforme bile potpuno crne.
Sredinom 1970-ih, Kešova popularnost i broj hit pesama počeli su da opadaju. Snimio je reklame za Amoco i STP, nepopularno preduzeće u vreme energetske krize 1970-ih. Godine 1976. snimio je i reklame za Lionel Trains, za koji je napisao i muziku. Međutim, njegova prva autobiografija, Čovek u crnom, objavljena je 1975. godine i prodata je u 1,3 miliona primeraka. Druga, Cash: The Autobiographi, pojavila se 1997.
Kešovo prijateljstvo sa Bilijem Grejemom dovelo je do njegove produkcije filma o Isusovom životu, Gospel Road: A Stori of Jesus, gde je Keš bio koautor i pripovedao. Objavljen je 1973. a Keš je na film gledao kao na iskaz svoje lične vere, a ne kao na sredstvo prozelitizacije.
Keš i Džun Karter Keš pojavili su se nekoliko puta u emisijama Bilija Grejama Crusade TV, a Keš je nastavio da uključuje gospel i religiozne pesme na mnoge svoje albume, iako je Kolumbija odbila da izda A Believer Sings the Truth, dupli gospel LP Cash snimljen u 1979. koji je na kraju bio objavljen za nezavisnu izdavačku kuću čak i sa Kešom još uvek pod ugovorom sa Kolumbijom. 22. novembra 1974. CBS je pustio svoj jednosatni TV specijal pod naslovom Riding The Rails, muzička istorija vozova.
Nastavio je da se pojavljuje na televiziji, vodeći božićne specijale na CBS-u kasnih 1970-ih i ranih 1980-ih. Kasniji televizijski nastupi uključivali su glavnu ulogu u epizodi Kolumba pod nazivom “Labudova pesma”. Nastupio je i kao abolicionista Džon Braun u televizijskoj miniseriji Sever i jug iz Američkog građanskog rata iz 1985. Tokom 1990-ih, Džoni i Džun su se pojavili u dr Kvin.
Bio je prijatelj sa svakim predsednikom SAD, počevši od Ričarda Niksona. Bio je najbliži Džimiju Karteru, sa kojim se zbližio i koji je bio dalji rođak njegove žene, Džun.
Godine 1997, tokom putovanja u Njujork, Kešu je dijagnostikovana neurodegenerativna bolest Shi-Dragerov sindrom, oblik višestruke sistemske atrofije. Prema biografu Robertu Hilburnu, bolest je prvobitno pogrešno dijagnostikovana kao Parkinsonova bolest, a Keš je čak objavio publici da ima Parkinsonovu bolest nakon što se umalo srušio na sceni u Flintu, Mičigen, 25. oktobra 1997. Ubrzo nakon toga, njegova dijagnoza je promenjena u Shi–Drager, a Kešu je rečeno da ima oko 18 meseci života.Dijagnoza je kasnije ponovo promenjena u autonomnu neuropatiju povezanu sa dijabetesom. Bolest je primorala Keša da prekine svoje turneje. Hospitalizovan je 1998. godine sa teškom upalom pluća, koja mu je oštetila pluća.
Dok je bio hospitalizovan u Baptističkoj bolnici u Nešvilu, Keš je preminuo od komplikacija dijabetesa 12. septembra 2003. godine, u 71 godini — manje od četiri meseca posle svoje žene. Sahranjen je pored nje u Hendersonville Memori Gardens –u u blizini njegove kuće u Hendersonvilleu, u Tenesiju.
Ukoliko želite da pomognete u radu ovog portala možete donirati na sledeće brojeve žiro računa:
Dinarski: OTP Banka 325930070548544149
Devizni: OTP Banka 5354815101112201
Ili uplatama na paypal: ana.t.stojkovic@gmail.com
Hvala
Leave a Reply